Nowe przepisy dla OZE i magazynów energii. Czy Twoja instalacja jest gotowa na zmiany?

Dynamiczny rozwój OZE i technologii magazynowania stawia przed polską energetyką nowe wyzwania. Wraz z rosnącą liczbą instalacji przyłączonych do sieci coraz większego znaczenia nabierają precyzyjne zarządzanie ich pracą oraz niezawodna komunikacja z operatorami. Odpowiedzią na te potrzeby jest nowelizacja Prawa energetycznego, uchwalona przez Sejm 18 września 2026 roku i przyjęta przez Senat bez poprawek 24 września. Jedną z kluczowych zmian jest możliwość ograniczenia lub wstrzymania świadczenia usług przesyłania albo dystrybucji energii na okres do 24 godzin w przypadku rażącego naruszenia obowiązków dotyczących przekazywania danych. Dla właścicieli farm fotowoltaicznych i magazynów oznacza to konieczność zadbania o sprawną telemetrię, odpowiednio skonfigurowany system EMS oraz niezawodny monitoring. Jak nowe przepisy wpłyną na funkcjonowanie instalacji i w jaki sposób przygotować się do nadchodzących wymagań? 

Więcej danych, większe bezpieczeństwo – co zmienia nowelizacja Prawa energetycznego?

Rosnący udział odnawialnych źródeł i magazynów energii zmienia sposób zarządzania krajowym systemem elektroenergetycznym. Obok dużych elektrowni coraz większą rolę odgrywają rozproszone instalacje fotowoltaiczne, systemy prosumenckie oraz magazyny, których praca zależy m.in. od warunków pogodowych, bieżącego zapotrzebowania i przyjętej strategii zarządzania.

Tak zróżnicowana struktura wymaga od operatorów coraz dokładniejszej wiedzy o aktualnym stanie sieci. Skuteczne bilansowanie systemu opiera się nie tylko na pomiarach bieżącej produkcji, lecz także na wiarygodnych informacjach o parametrach technicznych instalacji oraz planowanym przebiegu ich pracy. Dzięki temu operatorzy mogą sprawniej reagować na zmiany podaży i zapotrzebowania, ograniczając ryzyko przeciążeń i zakłóceń.

W odpowiedzi na te wyzwania nowelizacja Prawa energetycznego przewiduje obowiązek przekazywania trzech kategorii informacji – danych czasu rzeczywistego, danych grafikowych oraz danych strukturalnych. Zakres raportowania będzie dostosowany do charakterystyki źródła i rodzaju podmiotu objętego obowiązkiem. Szczegółowe wymagania dotyczące sposobu i częstotliwości udostępniania informacji zostaną określone w instrukcjach ruchu i eksploatacji sieci właściwych operatorów.

Kiedy operator będzie mógł ograniczyć pracę instalacji?

Szczególną uwagę zwraca możliwość ograniczenia lub wstrzymania na okres nieprzekraczający 24 godzin świadczenia usług przesyłania albo dystrybucji energii w przypadku rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych. Zastosowanie tego mechanizmu ma być związane z rażącym naruszeniem obowiązków informacyjnych, a nie z każdą pojedynczą nieprawidłowością w transmisji danych.

Dla inwestorów istotne staje się zatem nie tylko zapewnienie ciągłości transmisji, lecz także dokumentowanie nieprawidłowości i sposobu ich usuwania. Sprawny system monitoringu może pomóc wykryć problemy, zanim wpłyną one na eksploatację instalacji.

Telemetria i EMS – istota nowoczesnego zarządzania energią

Nowe wymagania pokazują, jak ważna jest integracja infrastruktury energetycznej z systemami informatycznymi. W nowoczesnej instalacji dane przepływają pomiędzy licznikami, falownikami, sterownikami, magazynem energii oraz nadrzędnym systemem zarządzania.

Telemetria umożliwia zdalny odczyt parametrów pracy urządzeń i przekazywanie informacji do systemów nadzorczych. W przypadku magazynów energii szczególnie istotne są pomiary mocy ładowania i rozładowania, aktualny stan naładowania akumulatorów (SoC), dostępność urządzeń oraz sygnały alarmowe.

Równie istotne, jak pozyskiwanie danych, jest ich jakość. Błędne znaczniki czasu, nieprawidłowe jednostki pomiarowe czy opóźnienia transmisji mogą utrudniać interpretację rzeczywistego stanu instalacji. Dlatego infrastruktura komunikacyjna powinna umożliwiać wykrywanie awarii, rejestrowanie zdarzeń i kontrolę poprawności przekazywanych informacji.

W tym obszarze ważną funkcję pełni EMS (Energy Management System), czyli system zarządzania energią. Pozwala on koordynować pracę magazynu, instalacji OZE i odbiorników, uwzględniając między innymi zapotrzebowanie obiektu, dostępność energii oraz przyjętą strategię optymalizacji kosztów.

Sam system EMS nie gwarantuje jednak spełnienia obowiązków informacyjnych wobec operatora. Konieczne jest również odpowiednie przygotowanie infrastruktury telemechaniki, konfiguracja interfejsów komunikacyjnych oraz zapewnienie poprawnej transmisji wymaganych danych.

CSIRE i ciągłość działania – nowe zasady wymiany danych na rynku energii

Nowelizacja dotyczy również Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE), który ma usprawniać wymianę danych pomiędzy uczestnikami rynku oraz obsługę procesów związanych między innymi ze zmianą sprzedawcy i rozliczeniami energii elektrycznej.

Przepisy przewidują przygotowanie planów postępowania na wypadek niedostępności CSIRE lub współpracujących z nim systemów. Wprowadzają również rozwiązania umożliwiające prowadzenie procesów rynkowych w trybie zastępczym oraz późniejsze uzupełnianie i korygowanie danych. Przewidziano również możliwość odstąpienia przez Prezesa URE od nałożenia kar na podmioty, które z przyczyn technicznych lub organizacyjnych nie wdrożą obowiązków związanych z CSIRE w pierwotnym terminie, pod warunkiem zakończenia integracji najpóźniej do 19 kwietnia 2028 roku.

Z perspektywy właścicieli instalacji szczególnego znaczenia nabiera odporność systemów informatycznych na awarie. Warto przy tym odróżnić wymianę danych rynkowych realizowaną przez CSIRE od operacyjnej telemetrii przekazywanej operatorom sieci. Są to odrębne obszary, choć oba wymagają wysokiej jakości informacji i odpowiednich procedur awaryjnych.

Jak przygotować magazyn energii do nowych wymagań?

W obliczu zmian regulacyjnych dobór magazynu energii warto rozpatrywać szerzej niż wyłącznie przez pryzmat mocy i pojemności. Coraz większego znaczenia nabierają możliwości integracyjne, kompatybilność urządzeń, zdalny monitoring oraz elastyczność systemu zarządzania.

Jako Kon-TEC wspieramy inwestorów w budowaniu wydajnych i niezawodnych systemów magazynowania energii, łącząc dobór urządzeń z rozwiązaniami umożliwiającymi kontrolę ich pracy. Dzięki wykorzystaniu systemów EMS, monitoringu oraz specjalistycznego wsparcia technicznego pomagamy zwiększać efektywność instalacji i usprawniać zarządzanie jej pracą.

W praktyce przygotowanie instalacji do nowych wymagań powinno rozpocząć się od analizy jej architektury komunikacyjnej. Należy sprawdzić, czy urządzenia zapewniają dostęp do odpowiednich parametrów, czy system nadzorczy prawidłowo interpretuje dane oraz czy istnieją skuteczne procedury reagowania na błędy transmisji.

Nie mniej ważny jest jasny podział odpowiedzialności pomiędzy właścicielem instalacji, integratorem, dostawcą systemu EMS i podmiotem odpowiedzialnym za komunikację z operatorem. Pozwala to usprawnić diagnostykę i ograniczyć ryzyko sytuacji, w której awaria pozostaje niewykryta ze względu na nieprecyzyjnie określone obowiązki.

Odpowiednio dobrany magazyn energii ze zintegrowanym systemem zarządzania może jednocześnie wspierać autokonsumpcję, ograniczanie szczytowego zapotrzebowania na moc i bardziej przewidywalną eksploatację całej instalacji.

Nowe przepisy pokazują, że niezawodna telemetria, monitoring i systemy EMS stają się nieodłącznym elementem bezpiecznej eksploatacji OZE i magazynów energii. Warto już teraz zadbać o odpowiednie przygotowanie instalacji do nadchodzących wymagań. Zadbaj o przyszłość swojej inwestycji z Kon-TEC – poznaj rozwiązania, które pomogą Ci sprostać nowym wymaganiom rynku energetycznego. 

Inne artykuły

Newsletter

Nie przegap żadnej promocji, zdobywaj dodatkowe rabaty